Yerba - zdjęcie szuszu makro

Wraz z rosnącą popularnością, informacje medialne o zdrowotnym działaniu yerba mate mieszają się z informacjami o jej szkodliwości. Przyjrzyjmy się więc z bliska faktom o właściwości yerba mate, o jej szkodliwości i odpowiemy sobie na pytanie, czy yerba może być stosowana zamiast kawy.

 

Co to jest Yerba mate?

Yerba mate nazywana także po prostu yerbą to suszone i drobno pocięte liście ostrokrzewu paragwajskiego z niewielkim dodatkiem drobnych patyczków, używane są do przygotowywania naparu, któremu przypisywane są właściwości pobudzające i prozdrowotne. Rośnie głównie w Argentynie, Brazylii, Urugwaju i Paragwaju, a także Libanie i w Syrii. Uprawa i innych częściach świata jest trudna i co ciekawe pomimo podjęcia prób uprawy w warunkach klimatycznych podobnych do miejsc naturalnego występowania Ostrokrzewu, zakończyły się one niepowodzeniem. Yerba mate jest napojem pitym głównie w krajach, w których występuje. W Argentynie, Brazylii, Urugwaju i Paragwaju jest ona uznawana za lokalny narodowy napój, a kraje te pokrywają się z miejscami występowania ostrokrzewu paragwajskiego.

 

Yerba mate zamiast kawy

Yerba mate ze względu na swoje niezwykłe właściwości łączy w sobie zalety płynące z picia kawy i jednocześnie jest pozbawiona jej wad. Niewiele niższa niż w kawie zawartość kofeiny sprawia, że działa ona pobudzająco, co bez wątpienia jest jej dużą zaletą. Warto także podkreślić, że wiele osób spożywających yerbę uważa, że efekt ten jest bardziej rozłożony w czasie. Efekt pobudzający pojawia się w sposób łagodny i narasta stopniowo, nie prowadząc do pobudzenia przechodzącego w nerwowość. W przypadku spożywania yerby nie dochodzi także do tak gwałtownego spadku energii jak ma to miejsce po spożyciu kawy. O tym, że yerba jest świetnym substytutem kawy, świadczy też to, że podobnie jak w przypadku kawy ma tu miejsce pewnego rodzaju rytuał związany z jej piciem dzięki. Można usiąść ze znajomymi i niekoniecznie wykorzystując do tego specjalne naczynka przeznaczone do picia yerby (matero) usiąść i w czasie spotkania powoli sączyć napój, dolewając nawet siedmiokrotnie gorącą wodę do ziela. Oczywiście sprawia to, że napoju wypijamy więcej, ale generalnie zwolennicy yerby wypijają jej często więcej niż osoby spożywające kawę. Nie zdarza się raczej, aby ktoś pijący kawę pił jej kilka jedną po drugiej. W przypadku yerby dolewki są raczej standardem. Na chwilę obecną yerba wydaje się być więc świetnym zamiennikiem kawy.

Jakie właściwości ma yerba

To właśnie interesujące właściwości yerby sprawiły, że postanowiłem napisać o niej nieco więcej, ale do rzeczy. Ze względu na zawartość około 200 substancji należących do wielu różnych grup chemicznych, w tym wielu substancji aktywnych, które mają różnorodne działanie na organizm oraz koniecznych do utrzymania homeostazy minerałów, yerba ma wiele prozdrowotnych właściwości. Potwierdzono zostało to wieloma badaniami naukowymi, które doświadczalnie potwierdzają to co zostało zaobserwowane przez ludzi. Okazuje się na przykład, że częste picie yerby jest doskonałym sposobem na wsparcie procesu odchudzania. Aby taki efekt został dostrzeżony nie wystarczy jednorazowe wypicie napoju. Napój trzeba spożywać regularnie, a efekty mogą pojawić się dopiero po kilkunastu tygodniach. Co więcej, napój należy spożywać w określonej ilości. Regularne picie yerby może pomóc także w zwalczaniu insulinooporności oraz może prowadzić do obniżenia poziomu cholesterolu we krwi. Okazuje się jednak, że jednorazowe wypicie napoju z yerby także może przynieść pozytywny efekt. Badania pokazują, że spożycie przed treningiem kapsułki zawierającej yerba mate przyczynia się do poprawy wyników sportowych. Badania pokazują także, że ze względu na zawartość w liściach yerba mate pewnych substancji przyrządzany z nich napój posiada właściwości przeciwzapalne i antynowotworowe. Yerba zdaje egzamin także jako środek antybakteryjny, przeciwwirusowy, przeciwgrzybowy i przeciwpasożytniczy. Odpowiednie stężenia tego napoju radzą sobie nawet z niebezpiecznymi dla zdrowia bakteriami E. coli. Napar jest pomocny w przypadku problemów z grzybami takimi jak choćby powodujące uporczywe problemy skórne (dermatozy) grzyby Malassezia furfur, które w niektórych przypadkach powodują łupież i łojotokowe zapalenie skóry głowy. Co za tym idzie, w pewnym sensie yerba mate ma także pośrednio działanie przeciwłupieżowe. Przeciwgrzybicza aktywność ekstraktu z yerby jest na tyle wysoka, że naukowcy sugerują, że terapia taka mogłaby zastępować terapię obecnymi szkodliwymi środkami antygrzybiczymi.

Yerba mate napar

 

Negatywne efekty spożywania yerby

Oczywiście ze względu na zawartość kofeiny, picie yerba mate w dużej ilości może powodować migreny, bóle głowy, podniesione ciśnienie krwi. Powstrzymanie się od spożywania napoi zawierających kofeinę zalecane jest w przypadku dzieci. Także kobiety w ciąży powinny ograniczyć spożycie napoi kofeinowych ze względu na zwiększone ryzyko poronień i możliwą mniejszą masę urodzeniową dziecka. Te skutki są uniwersalne dla wszystkich napojów zawierających kofeinę, a w szczególności jej większe stężenia. Dlatego też nie możemy przypisywać ich yerbie, nie wspominając o tym, że kawa będzie działała podobnie. Warto też podkreślić, że yerba podobnie jak każda liściasta herbata zawiera stosunkowo duże ilości fluoru — pierwiastek ten jest antagonistą, a więc substancją wypierającą cenny jod. Dlatego też yerby w nadmiarze nie powinny spożywać osoby cierpiące na choroby tarczycy.

Czy Yerba mate jest rakotwórcza?

Wiele osób zadaje pytanie, czy yerba mate jest rakotwórcza. Wynika to z opublikowanego jakiś czas temu badania, które pokazywało dodatnią korelację pomiędzy występowaniem nowotworów przełyku a spożyciem yerby. Krótko mówiąc, badanie to sugerowało, że w krajach gdzie spożywa się yerbę, mieszkańcy częściej chorują na nowotwory przełyku. Okazało się jednak, że powiązanie to nie do końca okazało się trafione. Nie uwzględniono jednej istotnej rzeczy. W krajach, w których pije się yerbę, kulturowo przyjęło się spożywanie napoi, zanim jeszcze ostygną. Ostatecznie okazuje się, że to nie yerba sama w sobie ma działanie szkodliwe, ale spożywanie gorących napojów, które podrażniając przewód pokarmowy, mogą doprowadzić do nowotworu. Tak więc można obalić ten mit i spokojnie napić się łyka yerby. Gdy porusza się temat potencjalnie rakotwórczego działania yerby, często podnoszony jest temat występujących w yerba mate wielopierścieniowych (policyklicznych) węglowodorów aromatycznych (PWA). Problem polega na tym, że te związki także mają udowodnione działanie nowotworowe. Badania pokazują, że yerba rzeczywiście zawiera substancje zaliczane do tej grupy związków. Jednakże naukowcy oceniają, że pod tym względem yerba zawiera ich wielokrotnie mniej niż kawa. Jeżeli więc codziennie rano pijemy kawę, zawierającą PWA i nie postrzegamy jej jako niebezpieczne źródło rakotwórczych substancji, to yerba zawierająca mniej substancji z tej grupy nie będzie bardziej szkodliwa.

Słowem podsumowania, ze względu na swoje właściwości yerba mate może stanowić doskonałą alternatywę dla kawy. Yerba mate docenią szczególnie osoby, które nie lubią zapachu albo smaku kawy, a także osoby, którym nie odpowiada gwałtowne pobudzenie wywoływane przez działanie kawy, a później gwałtowny spadek energii, gdy przestaje ona działać. Ponadto szereg zalet i prozdrowotnych właściwości yerba mate zdecydowanie przemawia za tym, aby przynajmniej spróbować yerba mate. Kto wie, może Ty też się do niej przekonasz?

 

Warto zajrzeć, aby poznać więcej szczegółów:

http://www.aaem.pl/Health-properties-of-Yerba-Mate,119994,0,2.html

https://pubs.acs.org/doi/10.1021/jf801041f

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0021967305015591?via%3Dihub

We use cookies

Na naszej stronie internetowej używamy plików cookie. Niektóre z nich są niezbędne dla funkcjonowania strony, inne pomagają nam w ulepszaniu tej strony i doświadczeń użytkownika (Tracking Cookies). Możesz sam zdecydować, czy chcesz zezwolić na pliki cookie. Należy pamiętać, że w przypadku odrzucenia, nie wszystkie funkcje strony mogą być dostępne.